Fitre Nedir, Ne Zaman ve Kimlere Verilir?

Fitre veya fıtır sadakası, Ramazan Bayramı'na sağ çıkmanın şükrü olarak verilen sadakadır. Hem oruçlunun çirkin sözlerden arınmasına vesile olur hem de yoksulların bayram sevincine katılmasını sağlar.

Kimlere vâciptir?

Hanefîlere göre temel ihtiyaçları ve borcu dışında nisap değerinde malı olan Müslümana vâciptir. Zekâttan farklı olarak malın artıcı olması ve üzerinden bir yıl geçmesi aranmaz. Diğer üç mezhebe göre bayram günü ve gecesine yetecek azığından fazlası olan her Müslümana vâciptir. Ramazan orucunu tutmuş olmak şart değildir.

Aile fertlerinin fitresi

Malı olmayan küçük çocuğun ve velâyetindeki akıl hastasının fitresini velisi verir. Hanefîlere göre kişi yetişkin çocuğunun, eşinin ve anne babasının fitresini vermek zorunda değildir, verirse geçerli olur. Diğer mezheplere göre bakmakla yükümlü olduğu eş ve akrabalarınkini de verir.

Ne zaman verilir?

Bayram namazına gitmeden önce vermek müstehaptır. Yoksulların hazırlık yapabilmesi için bir iki gün önce verilmesi teşvik edilmiştir. Hanefîlerde fetvaya göre Ramazan girince verilebilir. Sonraya kalırsa borç düşmez, ilk fırsatta ödenir.

Miktarı

Klasik ölçü Hanefîlere göre buğdaydan yarım sâ', arpa, hurma ve kuru üzümden bir sâ'dır. Günümüz bilginleri bu gıdaların ortalama bedelini veya bir kişinin bir günlük normal yiyeceğini ölçü almayı önerir. Her yıl açıklanan güncel tutarı Diyanet'ten öğrenebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Oruç tutmayan fitre verir mi?

Evet, fitrenin vâcip olması için Ramazan orucu tutmuş olmak şart değildir.

Çocuğun fitresini kim verir?

Malı yoksa velisi verir. Küçüğün malı varsa çoğunluğa göre onun malından verilir. İmam Muhammed ve Züfer'e göre verilmez.

Fitre ne zamana kadar verilmeli?

Dört mezhepte bayramdan bir iki gün öncesi ile bayram namazı arası geçerlidir. Hanefîlerde fetvaya göre Ramazan girince verilebilir, sonraya kalsa da borç sürer. Diğerlerinde bayramın ilk günü batışından sonrası günahtır, kaza edilir.

Kaynak

Diyanet İlmihali, Cilt I, s. 502-507 esas alınarak özetlenmiştir. Genel bilgilendirmedir, özel durumlar için Alo 190 Diyanet hattına danışabilirsiniz.