Zekât Kimlere Farzdır, Nasıl Hesaplanır?

Zekât, belirli bir zenginlik ölçüsüne ulaşan Müslümanın malının bir kısmını hak sahiplerine vermesidir. İslâm'ın beş esasından biridir.

Kimlere farzdır?

Müslüman, akıllı ve ergen olup temel ihtiyaçlarından ve borcundan fazla, nisap miktarı artıcı mala sahip olan ve bu malın üzerinden bir kamerî yıl geçen kişilere farzdır.

Nisap ne kadardır?

Din İşleri Yüksek Kurulu altında 80,18 gramı, gümüşte 561,2 gramı esas alır. Gümüş çok değer kaybettiği için günümüz bilginleri para ve ticaret mallarında altın nisabını esas almayı uygun görür.

Hangi mallardan verilir?

• Altın, gümüş ve para
• Ticaret malları
• Toprak ürünleri
• Hayvanlar
• Maden ve define

Oturulan ev, ev eşyası, binek araç, meslek aletleri ve kitapları zekâta tabi değildir.

Nasıl hesaplanır?

Para, altın ve ticaret mallarında oran kırkta bir, yani yüzde 2,5'tur. Tüccar sene sonunda mallarının değerini bulur, parasını ve alacaklarını ekler, toplamın yüzde 2,5'ini verir. Hanefîlere göre borçlar düşülür.

Kadının taktığı altın için görüş ayrılığı vardır. Hanefîlere göre nisaba ulaşırsa zekâta tabidir, diğer üç mezhebe göre mubah süs eşyasından zekât gerekmez.

Ne zaman verilir?

Şartlar oluşunca geciktirmeden verilmelidir. Mutlaka Ramazanda verilmesi gerekmez, bu yalnızca bir âdettir.

Sık sorulan sorular

Kadının taktığı altından zekât verilir mi?

Hanefîlere göre nisaba ulaşır ve bir yıl geçerse verilir. Şâfiî, Mâlik ve Ahmed'e göre mubah süs eşyası zekâta tabi değildir, Şâfiîlere göre israf derecesindeyse verilir.

Kâğıt paradan zekât verilir mi?

Evet. Kâğıt para altın ve gümüşün görevini üstlendiği için nisaba ulaşınca yıl sonunda yüzde 2,5'i verilir.

Oturulan evden veya arabadan zekât verilir mi?

Hayır. Oturulan ev, ev eşyası, binek, meslek aletleri ve kitapları artıcı olmadığı için zekâta tabi değildir.

Kaynak

Diyanet İlmihali, Cilt I, s. 426-444 ve s. 469-471 esas alınarak özetlenmiştir. Genel bilgilendirmedir, özel durumlar için Alo 190 Diyanet hattına danışabilirsiniz.